نمایش نوار ابزار

موزه و حمام چهارفصل

سه‌شنبه 18 دسامبر 2018

موزه و حمام چهارفصل اراک، گنجینه ای از هنر کاشیکاری ایرانی

حمام چهار فصل از آثار باستانی شهر اراک و مربوط به اواخر دوره‌ی قاجار است. بنای این حمام یکی از زیباترین آثار معماری و کاشی‌کاری ایران در قرون اخیر است و به واسطه‌ی تزئینات ویژه‌ی آن، در معماری ایرانی اثری منحصربه‌فرد به شمار می‌رود.

 

ساختمان حمام با شکل گیری اراک در حدود ۱۰۰ سال پیش و در زمان حکومت احمد شاه قاجار توسط شخصی به نام حاج محمد ابراهیم خوانساری ساخته شده است. این حمام حدود ۱۶۰۰ متر مربع مساحت داشته و از چهار بخش مجزا مردانه، زنانه، حمام ویژه اقلیت های دینی و حمام خصوصی تشکیل شده است.

آب مورد نیاز حمام از آب جاری قنات تامین می شده و به لحاظ تامین آب و همچنین حفظ گرما و حرارت، کف حمام حدود ۳ تا ۵/۳ متر از کف خیابان پایین تر ساخته شده است. حمام از بخشهای دالان رودی، رختکن مردانه و زنانه سربینه مردانه و زنانه، گرمخانه خصوصی و عمومی، هشتی بین گرمخانه و رختکن خزینه آب انبار و سایر بخش های مرتبط تشکیل شده است.

تقریباً تمامی بنای داخلی حمام بوسیله کاشیهای معرق هفت رنگ تزئین شده در رختکن حمام از هنر و زیبایی بی نظیری برخوردار است. سقف تمامی بخش های حمام با آجر و ملات گچ و آهک به صورت گنبدی طاق زده شده است. گنبد سربینه بر روی ۸ ستون که به اشکال بسیار زیبای گل و مرغ و سرباز قاجاری کاشیکاری شده است، استوار می باشد.

کف حمام با سنگ های سیاه گرانیت و ملاط آهک و ساروج پوشیده شده است. نام چهار فصل برگرفته از تابلوهای کاشی خوش نقش و نگاری است ، که چهار فصل بهار، تابستان، پاییز و زمستان را در قسمت سربینه حمام مردانه به تصور کشیده است.

هم اکنون از مساحت حدود ۱۶ هزار متری بنا، حدود ۵ هزار متر آن شامل سربینه مردانه و گرمخانه، رختکن و هشتی بین گرمخانه و رختکن به موزه اختصاص یافته است و اشیاء بسیار مهمی متعلق به دوره های مختلف قبل و بعد از اسلام در آن نگهداری می شود.

تنگ های سفالی، کاسه، خمره، قدح، پیمانه، انواع مجسمه، آفتابه و لگن، سنگ نوشته و ابزار آلات کشاورزی و دفاعی در این موزه نگهداری می شود. محراب تاریخی و با ارزش مسجد جامع ساوه که از آثار منحصر به فرد معماری و گچ بری دوره سلجوقیان است در این محل نگهداری می شود.

حمام چهار فصل در تاریخ ۱۰/۸/۱۳۵۵ به شماره ۱۳۳۹ در فهرست آثار ملی به ثبت رسیده است

دیدگاه ها